23 Temmuz 2018 Pazartesi
Anasayfa > Yazarlar > Rabia Hilal ŞENER > TÜRK DÜŞÜNCE HAYATINDA HİLMİ ZİYA ÜLKEN
Rabia Hilal ŞENER

TÜRK DÜŞÜNCE HAYATINDA HİLMİ ZİYA ÜLKEN

18.06.2018 10:07 12 14 16 18 yazdır
Yazar : Rabia Hilal ŞENER
Hilmi Ziya Ülken felsefe, sosyoloji ve psikoloji başta olmak üzere birçok alanda düşünsel faaliyetler göstermiş, çok sayıda eser kaleme almış ve üniversitelerde aktif akademisyenlik yapmış Türk düşünce hayatının önde gelen isimlerindendir. 
Hilmi Ziya Ülken’in İslam filozoflarından başlayarak; Türkiye Cumhuriyeti tarihine ve bu coğrafyaya şekil veren düşünce sistemlerini araştırmasında ve metodolojik bir biçimde ortaya koymasında yazarın eserlerinin yanında süreli yayınlarının da katkısı büyüktür. Nitelim Ülken; Akademi, İnsan, Sosyoloji Dergisi isimli döneminin önde gelen düşünürlerini bünyesinde toplayan ve sosyoloji, felsefe alanlarında faal bir istişare ve müzakere ortamı sağlayan dergileri çıkarmış, çeşitli başka süreli yayınlara ise yazılarıyla destek olmuştur. 
Çağdaşlaşma tarihimiz üzerine bilimsel çalışmalar yapmış ender düşünürlerden olma niteliğini gösteren Hilmi Ziya Ülken, Türk Tefekkürü Tarihi isimli eseriyle ün kazanmış ve Mustafa Kemal Atatürk’ün de ilgisini bu eseriyle çekerek çalışmalarına Berlin’de devam etmesi için Avrupa’ya gönderilen bilim insanlarından biri olmuştur. 
Takvimler 1960’lı yılları gösterdiğinde ise Ülken;  Milli Birlik Komitesi’nin 147’ler olarak anılan vakayla darbe karşıtı akademisyenleri tutarsız ve asılsız nedenlerle üniversitelerden uzaklaştırdıkları kanunundan dolaylı olarak etkilenmiştir. 
Türk- İslam düşünce tarihi üzerindeki araştırmalarına karşı indirgemeci bir yaklaşım güdülmüş; orada pasif olacağını ve itibarının zedeleneceğini umdukları Ülken’i, 27 Mayıs zaviyesinden daha az saygın olan İlahiyat Fakültesi kadrosuna geçirmişlerdir. Bu dönemde de ilerleyen yaşına rağmen çalışmalarına devam eden Ülken, fikirsel hayatımızın ve buna paralel olarak ortaya konan eserlerin niteliğinin git gide düşüyor olmasını da sıkça eleştirmiştir. Eserlerinde tercümelerdeki özensizlikten, intihalin gelenek haline gelmesine kadar düşünsel gelişimimizin sakat noktalarını işaret eden ve bunları düzeltmeyi hedefleyen Ülken’in: “Genel olarak halkın kapışacağı konular seçilmekte ve halktaki fanatik zihniyet bu yayınları beslediği gibi bu yayınlar da o zihniyeti beslemektedir.” ifadesi yazarın günümüzdeki yazarlara seslendiğini düşündürecek öngörüsünün sembolü niteliğindedir. 
Hilmi Ziya Ülken, Batı dünyasındaki düşünsel gelişmeleri takip etmekte gecikmemiş ve Antik Yunan felsefesinden modern Batı felsefesine kadar Batılı eserleri tanımış ve anlamıştır. Ülken’in bu yönü; ona yine çok iyi anladığı Doğu ve özellikle İslam felsefesini daha derin ve karşılaştırmaları olarak analiz etme ve söz konusu konularda hazine niteliğinde fikirlerin üreticisi olma olanağı tanımıştır. Bu nedenlerdendir ki birçoğu bu ülkenin yetiştirdiği en önemli değerlerden olan ve muhafazakâr telakki sahiplerinin temsilci bellediği isimlerin yanında Hilmi Ziya Ülken’in de özellikle akademi çevrelerinde daha çok okunması ve daha iyi anlaşılması bugün yerli düşünce hayatımızın bir ileri iki geri ritminin iyileştirilmesi için başat koşullardan biridir bana kalırsa. Nihayetinde, Necip Fazıl Kısakürek’ten yahut Mehmet Akif Ersoy’dan dizeler okumak veya romantik davaların çok dinlenen hatipleri olmak suretiyle fikir ürettikleri düşüncesinde olanların derin bir yanılgı içinde olduklarına kuşku yoktur. 
Etiketler : rabia
Yazarın Son Yazıları
Yorum Yaz
  • UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.